|
|
گزارشي ازآثار كشف شده در تالش كشف نخستين گورستان اسب هاي تول تالش تهران _ ميراث خبر: گروه استان ها_حسن ظهوري: كاوشگران تول تالش پس از بازگشايي يك گور كلان سنگ به بقاياي اسكلت مرد و زني برخورد کردند كه با تمام لوازم رزم و زيور آلات در كنار هم دفن شده اند. شواهد گور نشان مي دهد كه مرد دفن شده يك رزمنده بوده است. گورستان تول تالش يكي از منحصر به فرد ترين محوطه هاي باستاني كشور است. اين گورستان باستاني 350 هكتاري وسعتي برابر با بهشت زهراي تهران دارد كه نشان دهنده تداوم زندگي در اين منطقه از ايران است. «محمد رضا خلعتبري سرپرست دومين فصل از كاوش هاي باستان شناسي تول تالش با اشاره به گور كلان سنگي كشف شده، گفت: «در اين گور يک زن و يک مرد در كنار هم دفن شده اند.مرد تدفين شده با لوازم رزم و زن تدفين شده پوشيده در زيور آلات است.. اين موضوع نشان دهنده آن است كه در گذشته به تناسب شغل افراد لوازم آنها پس مرگشان در گور گذاشته مي شده است.» او با اشاره به اين موضوع كه مرد تدفين شده احتمالا نظامي بوده است، گفت: «در سمتي كه مرد تدفين شده است لوازم رزم از قبيل خنجر، نيزه، شمشير و ديگر ابزار جنگي قرار گرفته است. اين ابزار و گوري كه در آن تدفين صورت گرفته است، نشان مي دهد مرد كه از طبقه بالاي اجتماعي برخوردار بوده است.» گورهاي كلان سنگي با سنگ هايي بيش از 2 تن وزن ساخته مي شدند و به همين علت اين گورها را براي افراد عادي نمي ساختند. خلعتبري با اشاره به تدفين زن در اين گور گفت: «تزيينات و زيور آلاتي كه همراه زن در گور گذاشته شده است شامل آيينه هاي مفرغي، مهره هاي تزئئيني، گردنبند، النگو، گوشواره است. وجود النگو در دست زن و گوشواره به نرمي گوش او و کشف بقاياي دكمه در نزديكي گور اين زن اين احتمال را قوت بخشيده که در آن زمان اموات را با لباس تدفين مي كردند.» باستان شناسان سال گذشته در اين محوطه يك گور كلان سنگي را كشف كردند كه چند تن از اعضاي يك خانواده در آن دفن شده بودند و در راس گور نيز زني قرار گرفته بود. در كنار گور اين زن، باستان شناسان يك جام طلا و كتيبه اي به خط ميخي كشف كردند كه نشان مي داد اين زن از نظام طبقاتي بالايي برخوردار بوده است. خلعتبري با اشاره به اين نكته كه گورهاي كلان سنگي نشان دهنده نظام طبقاتي آن دوران بوده است، گفت: «كشف مرد سپاهي به همراه يک زن در يكي از اين گورهاي كلان سنگي نشان مي دهد كه در گذشته نظاميان و سپاهيان از مرتبه بالاي اجتماعي برخوردار بوده اند. به همين علت گور هايي عظيم براي آنها مي ساختند.» او با اشاره به همزماني مرگ اين زن و مرد گفت: «احتمال مي دهيم كه آنها در يك حادثه مرده باشند و سپس هر دو را با هم در يك گور قرار داده باشند.» گورستان تالش يكي از منحصر به فرد ترين گورستان هاي باستاني ايران است و چندي پيش باستان شناسان موفق شدند گورستاني از اسب را در اين منطقه شناسايي كنند. اين گورستان نشان مي دهد كه اسب در گذشته هاي دور احترام ويژه اي داشته است كه پس از مرگ براي آنها گورستاني اختصاصي در نظر گرفته مي شده است.
كشف نخستين گورستان اسب هاي تول تالش براي نخستين بار در محوطه هاي باستاني، گورستان مخصوص اسب در تول تالش گيلان كشف شد. اين گورستان سه هزار سال قدمت دارد و باستان شناسان معتقدند اين حيوان نزد مردم آن سامان ارزش ويژه اي داشته است. تهران _ ميراث خبر گروه استان ها_ حسن ظهوري: كشف گورستان اسب هاي سه هزار ساله، كاوش گران تول تالش را به حيرت انداخت. اين نخستين باري است كه در يك گورستان باستاني بخشي به تدفين اسب اختصاص داده شده است. اسب از گذشته هاي دور تا امروز همراه انسان بوده است. اين حيوان هم در كار، هم در زندگي روزمره و هم در جنگ همراه و برآورنده نياز هاي انسان بوده است به گونه اي كه مرگ اسب به اندازه مرگ عزيزان، انسان را داغدار مي كرده است. «محمد رضا خلعتبري»، رئيس بخش پيش از تاريخ پژوهشكده باستان شناسي و سرپرست هيات كاوش هاي تول تالش با اشاره به كشف گورستان اسب در اين محوطه باستاني گفت: «در دامنه گورستان پيش از تاريخ تول تالش با كمال تعجب به محوطه اي برخورديم كه به تدفين اسب اختصاص داده شده بود. اين نخستين باري است كه چنين موردي در يك محوطه باستاني ديده مي شود و جاي پرسش هاي فراواني دارد.» او گفت: «در اين موضوع شكي نيست كه اسب جايگاه ويژه اي در زندگي انسان پيش از تاريخ و انسان تاريخي داشته است اما اين موضوع كه احترام به اسب تا حدي بوده كه گاه براي اسب ها، گورستاني اختصاصي در نظر گرفته مي شده است جزء اكتشافات جديد باستان شناسي محسوب مي شود.»
به گفته خلعتبري پيش از اين در كاوش هاي باستان شناسي كلورز و شهداد نيز تدفين اسب ديده شده بود اما در آن تدفين ها اسب به همراه صاحب خود دفن شده بود و هرگز گورستاني از اسب كشف نشده بود. هم اكنون از شيوه هاي آييني تدفين اسب هاي تول تالش اطلاعي در دست نيست و باستان شناسان قصد دارند در فصل هاي آينده كاوش در اين محوطه باستاني به مطالعه اين موضوع بپردازند. خلعتبري با اشاره به وسعت اين گورستان ختصاصي اسب ها گفت: «هنوز از وسعت اين گورستان اطلاعي نداريم اما با توجه به شكل پستي بلندي هاي زمين حدس مي زنيم حدود 2 تا 3 هزار متر از دامنه اختصاص به تدفين اسب داشته باشد.» اسب ها همواره بهترين همراهان آدمي بوده اند و از آنجا كه منطقه تول تالش كوهستاني است؛ اسب جزء حيوانات بسيار مهم اين منطقه محسوب مي شده و به همين علت براي انسان هاي آن دوران بسيار مورد احترام بوده است و به دليل آن كه مردم تول از يك سو با ماناها و از سوي ديگر با اورارتو ها همسايه بوده اند، اسب نقش تعيين كننده اي در زندگي اين اقوام داشته است. خلعتبري با اشاره به اين نكته گفت: «اختصاص دادن گورستاني به اسب ها آن هم در دامنه گورستان انسان ها نشان مي دهد كه اين حيوان براي انسان هاي آن دوران بسيار اهميت داشته و آنقدر مورد احترام بوده كه پس از مرگ نيز آن را در گورستاني اختصاصي تدفين مي كردند.» تالش يكي از مهم ترين بخش هاي باستاني گيلان محسوب مي شود، كشف گورستان هايي در گوشه و كنار تالش با وسعتي برابر با بهشت زهراي تهران نشان از تمركز فرهنگي گسترده در اين منطقه دارد. دومين فصل از كاوش هاي باستان شناسي تول هفته گذشته پايان يافت و باستان شناسان اطلاعات تازه اي از زندگي اقوامي كه 3 هزار سال پيش در اين منطقه مي زيسته اند، بدست آوردند. سال گذشته كاو ش هاي باستان شناسي در اين منطقه منجر به كشف كتيبه اي ميخي شد كه به صورت دستبند در دستان زني قرار گرفته بود.
|
|